Дали да ги негираме желбите или да си ги исполнуваме?
Во денешниот свет, многумина се прашуваат дали желбите се нешто што треба да се негува или да се ослободиме од нив. Некои духовни правци го преземаат значењето на ослободување од желби како начин да немаме никакви желби, верувајќи дека тие се извор на неспокој. Истовремено, современата наука и психологија сѐ повеќе го истражуваат влијанието на невротрансмитерите како допаминот, кој игра важна улога при остварувањето на некоја цел.
Допаминот не само што ја поттикнува мотивацијата, туку и влијае врз нашиот награден систем, одредувајќи што ни носи задоволство. Некои лекови, како GLP-1 аналозите (на пр. Оземпик), можат да ја модулираат желбата преку интеракција со допаминските патишта, што може да доведе до намалена мотивација за храна, алкохол или други навики. Ова може да биде корисно за контрола на некои однесувања, но истовремено отвора прашања за тоа како се чувствува човек кога желбите му се намалени.
Покрај ефектите врз шеќерот во крвта и помагањето при слабеење, Оземпик влијае и на системот за наградување во мозокот, особено во однос на допаминот – невротрансмитер поврзан со задоволството и мотивацијата. Со модулирање на допаминските патишта, Оземпик може да ја намали желбата за супстанции како алкохол и да ги потисне одредени зависнички однесувања. Сепак, некои корисници истовремено пријавуваат чувства на апатија и емоционална отсутност. Овие ефекти се припишуваат на влијанието на лекот врз ослободувањето на допамин, што може да ја намали сензитивноста кон задоволствата од активности како што е јадењето.
Медитацијата и нејзиното влијание врз желбата
Денес постојат многу видови на медитации. За некои од нив постојат некои истражувања, за повеќето главен фактор дали би делувала техниката е колку се верува во неа. Некои медитации носат некоја смиреност, но одредени истражувања пак покажуваат дека одредени типови на медитација можат да доведат до пасивност и недостаток на мотивација.
Истражување од 2022 година, објавено во Journal of Personality and Social Psychology, покажа дека фокусираното дишење при медитација ја ослабува врската помеѓу чувството на вина и желбата за корекција на грешките. Со други зборови, таков вид на медитација може да ги намали чувствата на вина, што би можело да доведе до помала мотивација за подобрување на односите и преземање одговорност.
Друго истражување, објавено во Psychological Science во 2021 година, покажа дека медитацијата за внимателност (mindfulness) може да ги засили себичните особини и да се стане помалку друштвен. Во западните култури, каде што индивидуализмот е доминантен, таков вид на медитација може ненамерно да го намали социјалното однесување, зголемувајќи ја пасивноста и незаинтересираноста за другите.
Разликата помеѓу Активниот и Монашкиот Начин на Живот
Овие наоди истакнуваат важен факт: многу медитативни практики потекнуваат од монашки традиции каде што откажувањето од желби е целта. Сепак, за оние кои живеат активен живот—со работа, семејство и социјални обврски—целосното потиснување на желбите можеби не е најдобриот пристап.
Да се има желби е природно, а нивното потиснување во име на духовен развој не е корисно. Добро познат експеримент со глувци покажа дека кога им биле блокирани допаминските патишта, тие престанале да бараат храна и на крајот изгладнеле. Ова покажува дека желбата не е нешто негативно—таа нè поттикнува да дејствуваме, создаваме и ги остваруваме нашите цели.
Зошто Трансценденталната Медитација (ТМ) е поинаква
За разлика од некои форми на медитација што поттикнуваат откажување, Трансценденталната Медитација (ТМ) ја зголемува и внатрешната исполнетост и надворешниот успех. За ТМ се направени повеќе од 600 научни студии што ги потврдуваат нејзините придобивки. Меѓу другото, докажано е дека го подобрува целокупниот перформанс, интелигенцијата и менталната ефикасност. Луѓето кои ја практикуваат ТМ сведочат дека полесно ги завршуваат задачите, поефикасно решаваат проблеми и одржуваат емоционална рамнотежа.
ТМ ги зајакнува нервните врски помеѓу префронталниот кортекс (одговорен за планирање, донесување етички одлуки и повисоки вредности) и другите делови на мозокот. Тоа значи дека наместо да поттикнува деструктивни тенденции, ТМ ја зголемува способноста за свесно, етичко одлучување.
Баланс во духовниот развој
За нас кои живееме активен живот, духовноста не мора да значи повлекување од светот. Наместо тоа, таа може да ја зголеми нашата способност да успееме во сите аспекти—професионално, лично и духовно. Кога се има праватапракса, можеме да го имаме најдоброто од двата света: да ги оствариме нашите цели додека истовремено одржуваме внатрешен мир.
Со Трансценденталната Медитација, можеме да негуваме длабока духовна свесност, додека истовремено напредуваме во материјалниот свет. Зошто да бираме помеѓу успехот и спокојството кога можеме да ги имаме и двете?
М-р Мартина Сотировска, сертифицирана учителка по Трансцендентална медитација.
Дознајте како Трансцендентална медитација може ви помогне да го подобрите квалитетот на животот.
Закажете вашето бесплатно воведно предавање денес.
